Kogelspinnen

Familie Theridiidae

Terug naar start <------


Familie Theridiidae

Dit is een vrij grote spinnenfamilie met in Europa meer dan 300 beschreven soorten. De aanwezigheid van deze spinnen, die leven op droge stenige muren van huizen, schuren en dergelijke, is te herkennen aan het niet kleverige, driedimensionale, ruimtelijke, web dat er wat rommelig uitziet.
De spin verstopt zich in het donker of trekt zich terug in een met rommel bedekte schuilplaats dat van webdraad gemaakt is.
Er zijn soorten die een zeer simpel H-vormig web van één draad maken en sommige soorten maken zelfs helemaal geen web.
De naam kogelspin slaat op het vaak kogelronde, glimmende achterlijf van de spin.
De Theridiidae vallen onder de groep kaardespinnen (Zie: webdraad) omdat zij hun zijde kammen (kaarden) met borstels die op de achterpoten zitten. In het geborstelde, niet plakkerige, webdraad raken insecten verward.

Ook de "Zwarte weduwe" behoord tot deze familie. De beet van deze Latrodectus-spin is niet dodelijk voor de mens zoals vaak wordt beweerd. Hij kan wel zeer pijnlijk zijn, maar dat is een bijensteek ook. De "Zwarte weduwe" komt niet in Nederland en België voor. More about Latrodectus venomity here <--


De koffieboonspin Steatoda bipunctata


Genus Asagena

Deze spin is tussen de 3 en 5 mm lang en kan in heel Europa worden gevonden in droog grasland.
Asagena phalerata, Heidesteatoda, wordt vaak waargenomen tussen mieren en zelf in mierennesten. Zoals verwacht leeft zijn voornamelijk van mieren.

Asagena phalerata Asagena phalerata

Genus Parasteatoda and Cryptachaea (was genus Achaearanea)

Deze spinnen hebben een lengte die varieert tussen de 3 en 7 mm.
De soort kan eenvoudig herkent wordt aan het achterlijf dat van opzij gezien veel hoger is dan breed. Van bovenaf gezien is het achterlijf cirkelvormig
In één soort kan de kleurvariatie groot zijn. De eicocon lijkt van bruin papier gemaakt te zijn
De schuilplaats van de spin in het web bevindt zich in het midden van het web is is vaak een kegelvormig gevouwen blaadje vaak bedekt met rommel en dode insecten.
Parasteatoda tepidariorum, broeikasspin, komt in de hele wereld voor - is een kosmopoliet - en bouwt zijn web vaak op de droge muren van gebouwen.
In Nederland komt hij voor in kassen en binnenshuis waar hij goed gedijt.

Parasteatoda lunata (Prachtkogelspin) man en vrouw in het web  
Parasteatoda lunata met jongen Parasteatoda lunata man
Parasteatoda lunata Parasteatoda tepidariorum (Broeikasspin) met mier
Parasteatoda tepidariorum Parasteatoda tepidariorum met eicocon
Parasteatoda tepidariorum Parasteatoda tepidariorum man
Achaeranea ZZ169
Achaeranea ZZ169 Parasteatoda tepidariorum met een huisspinTegenaria sp.


Genus Kochiura and Selimus (was genusAnelosimus)

Drie soorten komen voor in NW-Europa. Ze zijn herkenbaar aan de donkere middenband op het achterlijf.
Deze spinnen zijn ongeveer 3 mm lang en ze komen voor op struikgewas en bomen.

Selimus vitatatus man (Slanke kogelspin) Selimus vitatatus
Anelosimus vittatatus Anelosimus vittatatus
Selimus vittatatus vrouw Selimus vittatatus vrouw


Genus Crustulina

Twee soorten, met een lengte tussen de 1,5 en 2,5 mm, komen in onze streken voor.
Beide soorten maken onopvallende webjes is lage vegetatie.
De eicocon is wit en ovaal van vorm en wordt vaak bewaakt door het vrouwtje.
Man en vrouw lijken sterk op elkaar.

Crustulina guttata
Crustulina guttata (Gevlekt raspspinnetje) Crustulina guttata


Genus Enoplognatha

Enoplognatha ovata (Gewone tandkaak) komt in verschillende kleuren, wit, geel en rood of combinatie hiervan voor. De gepaarde zwarte vlekken zijn altijd aanwezig.

Het is een agressieve jager die er niet voor terugdeinst om grote prooien te overmeesteren.

Ze hebben een lengte van 3 tot 6 mm en de spin leeft op lage vegetatie en struikgewas.
Opvallend zijn de blauwe eicocons. Het blad waarop de eicocon ligt is vaak wat omgekruld.


Enoplognatha ovata lijkt erg op Enoplognatha latimana.

Enoplognatha ovata male
Enoplognatha ovata met eicocon Enoplognatha ovata Enoplognatha ovata man

Er zijn drie kleurvariëteiten van Enoplognatha ovata. Wit, geel en rood.

Enoplognatha ovata
Enoplognatha mordax? Enoplognatha mordax?
Enoplognatha mordax? (Schorrentandkaak) Enoplognatha mordax?

Genus Episinus

Deze spin lijkt met zijn lange en slanke uiterlijk niet op een Theridiid .
De lengte van deze spin is ongeveer 5 mm en de soort kan laag bij de grond tussen de vegetatie gevonden worden.
In Europa komen drie soorten voor en de soorten lijken op elkaar. Ook de man en vrouw lijken sterk op elkaar maar het mannetje is iets slanker.
De voortplanting vindt plaats in de zomer. De eicocon is ovaalvormig en wit van kleur.

De spin maakt een simpel H- of Y-vormig web vlakbij de grond.
De plakkerige uitweinden van het web worden aan de grond en aan de planten boven de spin vastgemaakt. De spin houdt met zijn poten alle draden bij elkaar.

Episinus maculipes
Episinus maculipes
Episinus maculipes (Struikkabelspin)


Genus Euryopis

Over het leven van deze spinnen met de Nederlandse naam jachtkogelspin is niet veel bekend.
Ze maken geen web en jagen voornamelijk op mieren en andere kleine insecten.

Euryopis quinqueguttata Euryopis quinqueguttata
Euryopis quinqueguttata man. Let op de lange palpen van het mannetje. Euryopis quinqueguttata man

Genus Platnickina (was genus Keijia)

Keijia tinctum
Platnickina tinctum (heette Keijia tinctum en daarvoor Theridion tinctum )

Genus Latrodectus


Latrodectus spinnen
bouwen hun web op donkere plaatsen vlakbij de grond. Zij hebben de voorkeur voor verscholen plekken bij gebouwen, verlaten knaagdierholen en tussen steenspleten. In huis komen zijn nauwelijks voor.
Het web is goed herkenbaar door het rommelige uiterlijk met meerdere vertikale draden naar de grond. De draad van het web is bijzonder sterk. Rondlopende insecten raken vastgeplakt aan de plakkerige draden en worden daaraan door de spin naar boven gehezen, in zijde gewikkeld en leeggezogen.
Deze spinnen leggen tussen de 200 en 500 eitjes in 4-5 cocons waar de jongen na 14 dagen uitkomen.
Vrouwtjes worden in 4-8 maanden volwassen terwijl mannetjes dat in 2-3 maanden doen.
De jongen verlaten de broedplaats door een spindraad uit het achterlijf in de wind te laten wapperen en zich daarmee weg te laten blazen ( dit wordt "balooning" genoemd).
Volwassen in zij ongeveer 10 mm lang. Hij is veel kleiner met zijn 3 mm lengte.

In Europa kunnen wij Latrodectus tredecimguttatus tegenkomen.

  Latrodectus tredecimguttatus female (picture from wikipedia)
Latrodectus uit Congo door Stefaan Vinckevleugel Latrodectus tredecimguttatus man (foto van Wikipedia)

Australische Zwarte weduwe. See more here

Latrodectus hasselti vrouw Latrodectus hasselti vrouw en man

Genus Neottiura

 

Deze spin leeft in lage vegetatie en struikgewas en in in de zomer actief.
deze spin is ongeveer 3 mm groot.

In Europa komen zeven soorten voor.

 

  Neottiura bimaculata? (heette Theridon bimaculatum)

Genus Paidiscura

Twee soorten komen in Europa voor van deze enkel mm's kleine spin. Theridon pallens werd onlangs in dit genus geplaatst.

Paidiscura pallens Paidiscura orotavensis door Gustavo Peña Tejera

Genus Phylloneta

Zie Genus Sardinidion, Phylloneta enTheridon


Genus Steatoda

In NW-Europe komen acht soorten voor. Ze hebben een robuust uiterlijk.
Er loopt altijd een smalle band aan de voorkant van het achterlijf.

Steotoda bipunctata, ook wel koffieboonspin genoemd, is een algemene spin in en rond huizen. Ze heeft een lengte van 4 - 7 mm.

Steatoda bipunctata

Steatoda bipunctata vrouw

Steatoda bipunctata man

Steatoda bipunctata vrouw met eitjes Steatoda bipunctata mam op een krantenfoto
Steatoda albomaculata man Steatoda albomaculata vrouw
Steatoda grossa
Steatoda grossa met vlieg Steatoda grossa variant met bijna geheel zwart abdomen
Steatoda grossa Steatoda grossa
Steatoda grossa
Asagena phalerata was Steatoda phalerata Steatoda grossa
Steatoda triangulosa Steatoda triangulosa
Steatoda triangulosa Steatoda triangulosa
Steatoda ZZ171 Steatoda ZZ172
Steatoda? ZZ171 Steatoda? ZZ172
Steatoda triangulosa
Steatoda ? Steatoda paykulliana, lijkt sterk op de Latrodectus tredecimguttatus

Genus Sardinidion, Phylloneta enTheridon

Zeventig soorten komen in onze streken voor. zij hebben een lengte van 2 tot 5 mm.
Deze soorten spinnen kris-kras draadjes tussen struiken en bomen. Het merendeel van deze spinnen bewaakt de eicocon die aan de spintepels bevestigd is.

Theridon melanurium. Theridion pallens vrouw. Nieuwe naam:: Paidiscura pallens
Theridion pallens
Theridon varians Theridion pallens man. Nieuwe naam::: Paidiscura pallens
Phylloneta impressa Grote wigwamspin Phylloneta impressa was Theridion impressum
Phylloneta sisyphium heette Theridion sisyphium Phylloneta sisyphium heette Theridion sisyphium
Phylloneta sisyphium Phylloneta sisyphium
Phylloneta sisyphium heette Theridion sisyphium Phylloneta sisyphium heette Theridion sisyphium
Theridion pictum

Ed Nieuwenhuys, 6 november 2012
2 juli 2011, 30 april 2010, 16 januari 2010, 1 oktober 2006, 10 augustus 2006,4 mei 2005,1 maart 2003

Back <------